قبل از اینکه تفاوت وام و تسهیلات را بررسی کنیم، بهتر است با مفهوم وام آشنا شوید. وام در واقع دارایی است که از طرف وامدهنده، بانک یا موسسات ارائه دهنده وام به متقاضی وام ارائه میشود.
معمولاً یک شرط برای پرداخت متقاضیان تعیین میشود که معمولا پرداخت اصل دارایی پرداخت شده و بهره آن است. معمولاً طرفین قبل از دریافت و پرداخت این مبلغ، نسبت به مقدار سود توافق میکنند.
بانکها و مؤسسات مالی مختلف پرداخت وام را با اهداف مختلفی از جمله برطرف کردن مشکلات مالی یا رونق اقتصادی و خرید مسکن و …. پرداخت میکنند.
در ادامه مقاله بطور کامل فرق وام و تسهیلات را بیان خواهیم کرد.
تسهیلات
در شرح فرق وام و تسهیلات باید بگوییم که تسهیلات معنی گستردهتری نسبت به وام دارد. در واقع وام نوعی تسهیلات بوده یا زیرمجموعه تسهیلات است.
تسهیلات به معنای وام نیست، بانکها نقدینگیهای بیهدف جامعه را جمعآوری کرده و به صورت هدفمند صرف مسائل مورد نیاز میکنند. تسهیلات ممکن است به اهداف مختلفی از جانب بانک پرداخت شود.
در برخی مواقع بانکها سرمایه موردنیاز برای شروع یک فعالیت تجاری را پرداخت کرده و در سود فعالیت تجاری آن هم شریک میشوند. همانطور که میدانید، شرایط ارائه تسهیلات با وام تفاوت بسیاری دارد.
وقتی که از بانک وام میگیرید، بانک در سود فعالیت شما شریک نمیشود، اما در حالت تسهیلات، احتمالا بانک هم در سود فعالیت شما مشارکت میکند. تسهیلات اشکال مختلفی دارد که هر یک آنها با شرایط و ضوابط متفاوتی هستند.
چند تفاوت شاخص بین وام و تسهیلات
- یکی از مهمترین تفاوت وام و تسهیلات بانکی، تفاوت در اهداف آنها است. وام و تسهیلات، دو واژه متفاوت از یکدیگرند. ارائه تسهیلات به منظور تأمین منابع مالی واحدهای صنعتی مختلف و رونق تولید انجام میشود، اما وام، مبلغی است که به دلایل مختلف با سودی مشخص پرداخت میشود.
- در بحث وام، متقاضی موظف است علاوه بر مبلغ اصلی وام، سودی را هم پرداخت کند و در این حالت پرداختکننده وجه، در پرداخت سود مشارکت نمیکند.
- از سایر تفاوت وام و تسهیلات این است که، هر وامی در حقیقت نوعی تسهیلات است، در حالی که هر تسهیلاتی نمیتواند وام باشد.
اهداف دریافت وام
در ادامه بهمنظور توضیح تفاوت وام و تسهیلات، اهداف دریافت وام را بیان میکنیم:
تأمین هزینههای بیماری
گاهی ممکن است متقاضیان بانک مبلغی را به عنوان وام جهت انجام عمل جراحی یا تأمین هزینههای بالای درمان بیماری، دریافت کنند.
وام ازدواج
وام ازدواج نیز نوعی است که جهت افزایش روحیه و اشتیاق جوانان نسبت به امر ازدواج پرداخت شود. این وام معمولاً در ابتدای زندگی مشترک جوانان ارائه میشود تا از آن برای تامین خرج و مخارج اولیه تشکیل زندگی مشترک استفادهکنند.
خرید مسکن
ارائه وام با سند ملکی یکی از وامهایی است که به متقاضیان وام کاربران بانکها ارائه میشود، در حال حاضر بانکهای مختلفی وام مسکن را به مشتریان خود پرداخت میکنند، اما اصلیترین بانک ارائه دهنده وام مسکن، بانک مسکن است.
خرید کالا
از سایر اهداف وام، خرید کالا است. به وامهایی که جهت خرید کالا ارائه میشود، وام کالا گفته میشود. کاربران بانکها ممکن است به منظور خرید برخی کالاهایی چون وسایل خانه، به دریافت وام خرید کالا اقدام کنند.
خرید خودرو
وام خودرو هم نوعی از دیگر وامهایی است که افراد برای خرید خودرو، از بانکها میگیرند. این نوع وام فقط جهت خرید خودروهای داخلی، به کاربران بانکی پرداخت میشود.
وام خودرو فرسوده هم نوعی دیگر از وام است که مشتریان بانکها، به منظور تعویض خودرو فرسوده خود از بانک دریافت میکنند.
تأمین نقدینگی فعالیتهای اقتصادی
وام مضاربه نوعی از وامهای تخصصی ارائه شده توسط بانکهای ایران است که جهت تأمین نقدینگی برای فعالیتهای اقتصادی پرداخت میشود.
اهداف دریافت تسهیلات
در ادامه مقاله بهمنظور شرح تفاوت وام و تسهیلات همه اهداف دریافت تسهیلات را بیان میکنیم:
مشارکت مدنی
مشارکت مدنی، از دیگر اهداف تسهیلات بانکی است. در این مشارکت افراد با توجه به فعالیتی مثل معامله و اجرای پروژه خاص با بانک مشارکت میکنند، این افراد میتوانند به منظور دریافت تسهیلات مشارکت مدنی از بانک اقدام کنند.
مضاربه
در شرح تفاوت وام و تسهیلات باید گفت که از اهداف دیگر ارائه تسهیلات به مشتریان بانکی، تامین سرمایه متقاضیان است. تأمین سرمایه ممکن است به منظور شروع یک فعالیت اقتصادی باشد که بانک سرمایه لازم آن را تأمین کرده و در سود حاصل از آن فعالیت هم شریک میشود.
جعاله
نوعی دیگر از تسهیلات بانکها، جعاله است. در نوع جعاله، هر شخصی که کار مشخصی را انجام دهد، پاداش یا اجرت تعیین شده را دریافت میکند.
سلف
سلف نوعی از تسهیلات بانکی است، در نوع سلف محصولات بخشهای تولیدی با قیمتی مشخص بصورت نقدی پیش خرید میشوند، در این حالت بخشی از سرمایه در حال گردش واحدهای تولیدی تأمین میشود.
انواع وام
در ادامه مقاله به شرح موارد انواع وام بهمنظور بیان تفاوت وام و تسهیلات میپردازیم:
وام رهنی
این نوع وام برای خرید انواع خاصی از املاک و مستغلات پرداخت میشود و معمولاً از وامهای تضمینشده است که خانه و یا ملک موردنظر وثیقه آن است.
صلاحیت متقاضی برای دریافت وام باید در حداقل آستانه اعتبار و درآمد مشخص شده از سمت وامدهنده باشد. از جاییکه این نوع وام به واسطه ملک تضمین میشود، نرخ بهره پایینی دارد.
وام اتومبیل
وام اتومبیل از انواع وام رهنی تضمینشده است که وثیقه آن خودروی موردنظر است.
در این حالت، وامدهنده هزینه خرید را به فروشنده میپردازد و قرضگیرنده وظیفه دارد که اصل و فرع وام را در زمان بازپرداخت مشخص پرداخت کند تا زمانی که اقساط به پایان برسند و در صورت عدم بازپرداخت متقاضی، وامدهنده مالک خودرو به حساب آمده و حق تصرف در آن را دارد.
معمولاً نمایندگیهای فروش خودرو و یا خودروسازان ارائه دهنده وام یا خدمات اعتباری به خریداران هستند.
وام ترکیب بدهی
اگر یک فرد بدهیهای مختلف به چندین نهادهای مالی و اعتباری داشته باشد، همه بدهیهای خود را بصورت وام ترکیب بدهی دریافت کرده و بازپرداخت کند.
با تصویب بانک، تمام بدهیهای پرداخت نشده فرد پرداخت میشود. در این صورت، متقاضی دریافت وام به جای چندین نفر فقط به یک بانک مشخص بدهکار میشود که باید بازپرداختهای منظمی داشته باشد. اکثر وامهای ترکیب بدهی، تضمین نشده و بدون وثیقه هستند و نرخ بهره بالایی نیز دارند.
وام بازسازی خانه
این وامها ممکن است در قبال ارائه وثیقه یا بدون وثیقه باشند. اگر صاحب خانه قصد تعمیرات را داشته باشد، میتواند این وام را از بانک و یا دیگر موسسات مالی بگیرد.
وام دانشجویی
دریافت وامهای دانشجویی معمولاً رایجترین راه جهت پرداخت هزینههای تحصیلی هستند. در این نوع از وامها، دانشجو وظیفه بازپرداخت اقساط را برعهده دارد اما مبلغ وام با توجه به درآمد و رتبه اعتباری والدین به دانشجو تخصیص داده میشود. این نوع وام از نوع تضمین شده نیست.
وام کسب و کار
این نوع از وامها با عنوان وام تجاری هم شناخته میشوند، محصولات اعتباری ویژهای است که به شرکتهای با مقیاس کوچک، متوسط و بزرگ برای خرید مواد اولیه، خرید تجهیزات سرمایهای و همچنین استخدام نیروی کار تخصیص داده میشود.
